Zelf quizvragen maken: zo bedenk je vragen die echt werken

Stap 1: begin bij je publiek

Een goede vraag past bij de mensen in de zaal. Een vraag over oude voetbalfinales is perfect in de sportkantine, maar valt stil op een kinderfeestje. Stel jezelf daarom eerst deze vragen: hoe oud zijn de spelers? Kennen ze elkaar? Wat hebben ze gemeen: een dorp, een club, een bedrijf of een familie? Daar komen de leukste vragen vandaan.

Stap 2: verzamel onderwerpen, nog geen vragen

Schrijf eerst een lijst met onderwerpen. Denk aan een land, een dier, een uitvinding, een film of iets uit je eigen omgeving. Kijk daarna per onderwerp wat er verrassend aan is. Een verrassend feit maakt een goede vraag. "Wat is de hoofdstad van Turkije?" is leuk omdat veel mensen Istanbul zeggen, terwijl het Ankara is. Meer ideeën voor onderwerpen vind je in rondes voor een pubquiz.

Stap 3: schrijf de vraag zo dat er één goed antwoord is

Dit is de belangrijkste stap. De meeste discussies op een quizavond gaan over vragen met twee mogelijke antwoorden. Let op:

• Wees precies bij woorden als groot, lang en eerste. Groot in oppervlakte of in inwoners? De eerste in de wereld of in Europa? Zet het erbij.
• Vermijd "huidig" en "nu". Een kampioen, record of minister verandert. Noem een jaartal: "Wie won in 2010...".
• Vraag niet naar meningen. "Wat is de mooiste stad van Europa?" heeft geen goed antwoord.
• Houd het kort. Een vraag moet in één keer te begrijpen zijn als je hem voorleest. Twee zinnen is het maximum.
• Geen dubbele ontkenning. "Welk land ligt niet buiten Europa?" is verwarrend. Draai het om.
• Zet het antwoord niet in de vraag. Een vraag als "Welke Rotterdamse toren..." verraadt al de stad.

Stap 4: kies de vorm

Niet elke vraag hoeft een open vraag te zijn. Wissel af:

• Open vraag: teams schrijven zelf het antwoord op. Het meest gebruikt.
• Meerkeuzevraag: je geeft een paar antwoorden waaruit teams kiezen. De foute antwoorden heten afleiders. Goede afleiders lijken echt, zodat teams moeten nadenken. Handig bij een moeilijke vraag of bij kinderen.
• Getalvraag: wie zit er het dichtst bij? Geschikt als schiftingsvraag.
• Volgordevraag: zet vier gebeurtenissen of dingen in de goede volgorde.
• Plaatje of geluid: laat iets zien of horen. Lees de tips in plaatjesronde voor een pubquiz.

Bron: Wikipedia, meerkeuzevraag.

Stap 5: mix het niveau

Zorg dat elk team in elke ronde een paar vragen goed kan hebben. Een handige verdeling voor een ronde van acht vragen is: drie makkelijke, drie gemiddelde en twee moeilijke. Twijfel je of een vraag makkelijk is? Leg hem voor aan iemand die niet meedoet. Weet die het meteen, dan is hij makkelijk. Weet die het helemaal niet en kan hij het ook niet beredeneren, dan is hij misschien te moeilijk. Voorbeelden van pittige vragen vind je in moeilijke pubquizvragen.

Stap 6: controleer elk antwoord

Een fout antwoord is het ergste wat een quizmaster kan overkomen. Controleer daarom elk antwoord in een betrouwbare bron, zoals een encyclopedie, de site van een museum of een officiële instantie. Kijk bij getallen en jaartallen in twee bronnen. Spreken die elkaar tegen? Gebruik de vraag dan niet, of maak er een schiftingsvraag van met een marge. Schrijf de bron bij je eigen aantekeningen. Zo kun je op de avond laten zien waar het antwoord vandaan komt.

Stap 7: spreek de spelregels af

Bedenk vooraf hoe je omgaat met bijna-goede antwoorden. Telt een achternaam zonder voornaam? Een spelfout? Een jaartal dat er één jaar naast zit? Zeg het aan het begin van de quiz. Een duidelijke regel voorkomt de meeste discussies. Meer hierover lees je in schiftingsvraag, joker en punten tellen.

Je eigen vragen in Quizklaar zetten

In Quizklaar maak je een eigen ronde en typ je je vragen en antwoorden erin. Je kunt eigen vragen ook mengen met vragen uit de vragenbank: kies een thema, en wissel of pas daarna de vragen aan die niet passen. Bij elke vraag kun je een plaatje of geluid toevoegen. Bewaar je quiz als bestand, dan kun je later verder werken of de vragen volgend jaar opnieuw gebruiken.